Serbian Cafe

Japanac i dvojica Amerikanaca dobitnici Nobela za hemiju

Dobitnici Nobelove nagrade za hemiju ove godine su Amerikanci Rodžer Cijen i Martin Šalfi i Japanac Osamu Šimomura za otkriće u oblasti biohemije, saopštila je danas Švedska kraljevska akademija nauka u Stokholmu.

Amerikanci Cijen (1952) sa Kalifornijskog univerzieta u San Dijegu i Šalafi (1947) sa njujorškog Kolumbija univerziteta, kao i japanski naučnik Šimomura (1928) koji je dugo radio u laboratorijama u SAD, dele nagradu za otkriće zelenog fluorescentnog proteina (GFP) otkrivenog 1962. godine u meduzi Aequorea victoria.

U obrazloženju Nobelovog komiteta navodi se da je Nobelova nagrada za hemiju ove godine dodeljena za otkriće GFP-a i ističe se njegov značaj u razvoju biohemije. GFP je zbog svetla koje emituje postao važno oruđe u području biohemije, molekularne biologije i drugih disciplina. Omogućio je praćenje dotad nevidljivih procesa, poput razvoja nervnih ćelija u mozgu ili širenja ćelija raka. Pri iluminaciji UV zračenjem GFP emituje zeleno svetlo.

Naučnici mogu, koristeći GFP, da prate različite tipove ćelija. Uz pomoć DNK tehnologije, GFP se koristi i u proučavanju ekspresije gena i za praćenje proteina i njihove interakcije se obeležnim proteinima.

Trojica naučnika će dobiti po trećinu nagrade koja iznosi 10 miliona kruna (1,02 miliona evra), a laureatima se zvanično dodeljuje na ceremoniji u Stokholmu 10. decembra.

Nobelova nagrada, nazvana po njenom osnivaču, švedskom naučniku i izumitelju dinamita Alfredu Nobelu, međunarodna je nagrada koja se od 1901. godine svake godine dodeljuje istaknutim ličnostima iz oblasti fizike, hemije, medicine, književnosti i za doprinos miru u svetu. (Blic)